Gichta huty „Waleska” w Palowicach

Miejscowość:
Palowice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Tereny położone pomiędzy Żorami a Orzeszem zaliczają się do najbardziej malowniczych na Górnym Śląsku. W świetlistych lasach skrywają się modre oka stawów, urządzonych w dawnych już wiekach ludzką ręką na rzeczce Rudzie. Stąd obszar ten zwie się często Pojezierzem Palowickim - od miejscowości Palowice, leżącej w samym jego centrum. Pojezierze wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich.

Gichta huty

W tym malowniczym rejonie Śląska odnajdziemy ciekawe zabytki dawnego przemysłu, któremu często patronowali zakonnicy z niedalekich Rud. I tak, kilka kilometrów na północ od centrum Żor, w lesie, nad stawem Gichta, stoi ceglana wieża wyciągowa działającej tutaj w pierwszej połowie XIX wieku huty „Waleska”. Wieża, zwana gichtą, służyła do wyciągania za pomocą ręcznego dźwigu wsadu – czyli darniowej rudy żelaza, węgla drzewnego i topników – na sporą wysokość, aby zasypać nim zbudowany w pobliżu cylindryczny wielki piec. Budowla powstała w latach 30. XIX wieku na rzucie zbliżonym do kwadratu. Liczy 15 m wysokości, rozmiar wnętrza wynosi 610 na 775 cm. Mury mają prawie metr grubości.

Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry


Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry



Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry

Huta "Waleska"

Hutnictwo w tej części Śląska rozwijało się już od XVIII wieku. Huta „Waleska” działała kilkadziesiąt lat, pracowały tutaj dwa wielkie piece i odlewnia żelaza. Nazwę wzięła od imienia córki właściciela - jednego z najwybitniejszych przedsiębiorców ówczesnych – Franciszka Wincklera. Ostatecznie została zamknięta w 1855 roku.

 

Okolica

Obok gichty przebiega Szlak Początków Hutnictwa, prowadzący z Żor, przez Szczejkowice, do Rybnika (znaki niebieskie). Krzyżują się tu także liczne ścieżki rowerowe, pozwalające poznać uroki „Pojezierza Palowickiego”.

Wyświetlenia:  649
Lokalizacja:

Ul. Pojezierze Palowickie
44-246 Palowice
Gmina: Czerwionka-Leszczyny
Powiat: rybnicki


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
Nad wodą, W lesie, Na wsi
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Technika, nauka…

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
Pliki dźwiękowe
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Żory
3.08 km
Żory
3.25 km
Żory
3.78 km
Gastronomia w pobliżu
Żory
3.52 km
Żory
3.61 km
Żory
3.88 km
Żory
4.23 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-10-09
12.36 km
✿ Otwarte Spotkania Śpiewacze ✿ Terminy spotkań: 25.09 | 17:00 | Teatr Ziemi Rybnickiej - Galeria Oblicza 09.10 | 17:00 | Halo! Rybnik 13.11 | 17:00 | Halo! Rybnik 11.12 | 17:00 | Halo! Rybnik 08.01 | 17:00 | Halo! Rybnik
Rybnik
2026-11-29
12.36 km
Prezenty mikołajkowe – warsztaty kreatywne z Czesławą Brańską. Mikołajki coraz bliżej, a wraz z nimi czas drobnych upominków, miłych gestów i niespodzianek! Podczas najbliższych warsztatów z Czesławą Brańską przygotujemy się na tę wyjątkową okazję, tworząc własnoręcznie małe prezenty mikołajkowe. Bo przecież te wykonane od serca, z odrobiną wyobraźni i kreatywności, potrafią sprawić najwięcej radości.
Rybnik
2026-11-19
12.36 km
Legalne sposoby na wykręcenie jak najlepszego wyniku na maturze! Zapraszamy na spotkanie 19 listopada 2026, godz. 18:00 w halo! Rybnik Matura z matematyki budzi lęk, ale większość punktów da się zdobyć dzięki dobrej strategii, a nie geniuszowi. Pokażę, za co egzaminator naprawdę przyznaje punkty i jak zapisywać rozwiązania, żeby nie tracić ich na drobiazgach. Omówię najczęstsze błędy maturzystów, sposoby na gospodarowanie czasem podczas egzaminu oraz to, jak mądrze powtarzać materiał w ostatnich miesiącach przed maturą. Wynik na maturze to w dużej mierze kwestia nawyków, które każdy może wypracować. Prowadzenie: Wojciech Mocek, ekspert egzaminacyjny.
Rybnik
2026-11-23
12.36 km
Między cieniem a światłem – tam, gdzie kolor spotyka się z emocjami, a natura staje się inspiracją do artystycznych poszukiwań. Zapraszamy do halo! Rybnik na wernisaż wystawy Patrycji Wawoczny. To będzie okazja, by zanurzyć się w świecie abstrakcyjnego malarstwa, spojrzeć na obrazy z własnej perspektywy i odkryć, co w nas poruszają. Bo przecież każdy widzi kolory trochę inaczej, a jeden obraz może opowiedzieć wiele historii. A na gości wernisażu czeka również mała niespodzianka…
Rybnik
2026-11-20
12.36 km
Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie ,,W gronie przyjaciół"! Spotkanie z autorkami antologii wierszy polskich seniorów: JADWIGĄ SZLEZINGER REGINĄ SOBIK MARIANNĄ ŚWIERCZEK