Zabudowa kopalni Anna w Pszowie

Miejscowość:
Pszów
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Kopalnia Anna, sięgająca swymi początkami pierwszej połowy XIX w., działała do roku 2012, kiedy to (w dniu 11 kwietnia) wyjechała na powierzchnię ostatnia tona węgla. Obok zabudowy samej kopalni, z szybami oraz innymi budynkami, zachowało się także osiedle robotnicze, wznoszone w latach 1905-25. Zbudowano wówczas kilkadziesiąt domów robotniczych, a także obiekty urzędnicze, dom towarowy, kasyno oraz inne zabudowania.

Historia kopalni

Historia tutejszej kopalni sięga roku 1832, kiedy Augustyn Ferdynand Fritze, ówczesny burmistrz Rybnika, zakupił w Pszowie ziemię, chcąc rozpocząć tu wydobycie węgla. Inwestycję uruchomił w 1842 r. na polu górniczym, któremu nadał nazwę Anna. W 1855 r. zaczęto drążyć szyb Jan, zaś rok później utworzona została spółka pod nazwą Skonsolidowana Kopalnia Anna. Rok 1864 przyniósł przejęcie zakładu przez Spółkę Handlową Józefa Domsa. Kopalnia cały czas była rozbudowywana i modernizowana. Ciekawostkę stanowić może fakt uruchomienia tu w 1882 r., pierwszej na terenach Polski, napowietrznej kolejki linowej o napędzie parowym. Łączyła ona kopalnię ze stacją kolejową w Czernicy (dziś Rydułtowy). Gdy w 1888 r. nastąpiło zalanie kopalni, wydobycie wstrzymano na kilka lat. Zakład został ponownie uruchomiony przez nowego nabywcę, Emanuela Friedländera, który z połączenia kopalń Emma, Anna i Rymer utworzył Rybnickie Gwarectwo Węglowe. W latach 1905-25 powstała przy kopalni kolonia domów dla robotników oraz zabudowania urzędnicze, z domem towarowym, piekarnią, kasynem i innymi obiektami. Cały czas wydobycie węgla ulegało zwiększeniu, uruchomiano też nowe szyby. W 1928 r. osiągnięto po raz pierwszy 1 mln ton rocznego wydobycia, co było zresztą rekordem w skali Górnego Śląska. Kopalnia, która poniosła duże szkody podczas działań wojennych, uruchomiona została ponownie w kwietniu 1945 r. Z biegiem czasu zaczęto zwiększać wydobycie, a w kolejnych latach stopniowo unowocześniano zakład. W 1978 r. uzyskano największe wydobycie, które wyniosło 2 874 378 ton. Tego rodzaju efekty uzyskiwano dzięki zastosowaniu systemu czterobrygadowego, bardzo niepopularnego wśród załogi. W 1980 r. tutejsi górnicy wzięli udział w wydarzeniach związanych ze strajkami sierpniowymi i słynnymi porozumieniami, w wyniku których w kraju pojawiły się nadzieje na demokratyzację, zaś w górnictwie zlikwidowano system czterobrygadowy oraz zagwarantowano wolne soboty i niedziele. Kopalnia Anna działała do przełomu 2011 i 2012 r. 4 grudnia 2011 obchodzono ostatnią Barbórkę, podczas której w uroczystej procesji przeniesiono obraz św. Barbary z kopalnianej cechowni do bazyliki w Pszowie. 11 kwietnia 2012 wyjechała na powierzchnię ostatnia tona węgla.

Wyświetlenia:  745
Lokalizacja:

Ul. ks. Pawła Skwary  21
44-370 Pszów
Gmina: Pszów
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe


Dostępność Całoroczny

teren prywatny

Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Pszów
0.14 km
Pszów
1.00 km
Rydułtowy
1.77 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
1.01 km
Wodzisław Śląski
3.32 km
Wodzisław Śląski
6.21 km
Wodzisław Śląski
6.44 km
Gastronomia w pobliżu
Pszów
0.65 km
Pszów
0.84 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-10-09
12.12 km
✿ Otwarte Spotkania Śpiewacze ✿ Terminy spotkań: 25.09 | 17:00 | Teatr Ziemi Rybnickiej - Galeria Oblicza 09.10 | 17:00 | Halo! Rybnik 13.11 | 17:00 | Halo! Rybnik 11.12 | 17:00 | Halo! Rybnik 08.01 | 17:00 | Halo! Rybnik
Rybnik
2026-10-29
12.12 km
Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku zaprasza na wydarzenie „Przystanek Praca” Już 29 października 2026 r. w godz. od 11:00 do 13:00 w Punkcie Informacji Miejskiej Halo Rybnik przy ul. Jana III Sobieskiego 20 będzie można uzyskać informacje dotyczące pracy i rozwoju zawodowego. Uczestnicy będą mogli uzyskać informacje dotyczące m.in.: aktualnych ofert pracy, zatrudnienia w krajach UE w ramach sieci EURES, możliwości szkoleń i rozwoju zawodowego, wsparcia w podjęciu działalności gospodarczej. Serdecznie zapraszamy do udziału!
Rybnik
2026-11-03
12.12 km
Serdecznie zapraszamy na spotkanie z Panią Janiną Freund, rybniczanką, społeczniczką międzypokoleniową, która została laureatką nagrody ,,Seniora Roku 2025". Przy kawie i herbacie Pani Janina opowie o swojej działalności, będzie to też idealna chwila, by zadać jej nurtujące widownię pytania.
Rybnik
2026-11-04
12.12 km
Już 4 listopada zapraszamy na kolejną „Środę z Wytrychem” – spotkanie, podczas którego słowa będą grały pierwsze skrzypce, a każdy wiersz może stać się początkiem ciekawej rozmowy. Wracamy do wspólnego czytania własnej twórczości, rozmów o literaturze i sztuce oraz odkrywania, jak wiele potrafi wyrazić kilka dobrze dobranych słów. Nie trzeba być poetą z wieloletnim dorobkiem, by do nas dołączyć. Wystarczy ciekawość, otwartość i chęć spotkania z poezją – zarówno tą pisaną, jak i słuchaną. Poezja znów zagości w halo! Rybnik. Przyjdźcie, posłuchajcie, podzielcie się swoim słowem. Niech to będzie piękny początek nowego rozdziału!