Zabudowa kopalni Anna w Pszowie

Miejscowość:
Pszów
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Kopalnia Anna, sięgająca swymi początkami pierwszej połowy XIX w., działała do roku 2012, kiedy to (w dniu 11 kwietnia) wyjechała na powierzchnię ostatnia tona węgla. Obok zabudowy samej kopalni, z szybami oraz innymi budynkami, zachowało się także osiedle robotnicze, wznoszone w latach 1905-25. Zbudowano wówczas kilkadziesiąt domów robotniczych, a także obiekty urzędnicze, dom towarowy, kasyno oraz inne zabudowania.

Historia kopalni

Historia tutejszej kopalni sięga roku 1832, kiedy Augustyn Ferdynand Fritze, ówczesny burmistrz Rybnika, zakupił w Pszowie ziemię, chcąc rozpocząć tu wydobycie węgla. Inwestycję uruchomił w 1842 r. na polu górniczym, któremu nadał nazwę Anna. W 1855 r. zaczęto drążyć szyb Jan, zaś rok później utworzona została spółka pod nazwą Skonsolidowana Kopalnia Anna. Rok 1864 przyniósł przejęcie zakładu przez Spółkę Handlową Józefa Domsa. Kopalnia cały czas była rozbudowywana i modernizowana. Ciekawostkę stanowić może fakt uruchomienia tu w 1882 r., pierwszej na terenach Polski, napowietrznej kolejki linowej o napędzie parowym. Łączyła ona kopalnię ze stacją kolejową w Czernicy (dziś Rydułtowy). Gdy w 1888 r. nastąpiło zalanie kopalni, wydobycie wstrzymano na kilka lat. Zakład został ponownie uruchomiony przez nowego nabywcę, Emanuela Friedländera, który z połączenia kopalń Emma, Anna i Rymer utworzył Rybnickie Gwarectwo Węglowe. W latach 1905-25 powstała przy kopalni kolonia domów dla robotników oraz zabudowania urzędnicze, z domem towarowym, piekarnią, kasynem i innymi obiektami. Cały czas wydobycie węgla ulegało zwiększeniu, uruchomiano też nowe szyby. W 1928 r. osiągnięto po raz pierwszy 1 mln ton rocznego wydobycia, co było zresztą rekordem w skali Górnego Śląska. Kopalnia, która poniosła duże szkody podczas działań wojennych, uruchomiona została ponownie w kwietniu 1945 r. Z biegiem czasu zaczęto zwiększać wydobycie, a w kolejnych latach stopniowo unowocześniano zakład. W 1978 r. uzyskano największe wydobycie, które wyniosło 2 874 378 ton. Tego rodzaju efekty uzyskiwano dzięki zastosowaniu systemu czterobrygadowego, bardzo niepopularnego wśród załogi. W 1980 r. tutejsi górnicy wzięli udział w wydarzeniach związanych ze strajkami sierpniowymi i słynnymi porozumieniami, w wyniku których w kraju pojawiły się nadzieje na demokratyzację, zaś w górnictwie zlikwidowano system czterobrygadowy oraz zagwarantowano wolne soboty i niedziele. Kopalnia Anna działała do przełomu 2011 i 2012 r. 4 grudnia 2011 obchodzono ostatnią Barbórkę, podczas której w uroczystej procesji przeniesiono obraz św. Barbary z kopalnianej cechowni do bazyliki w Pszowie. 11 kwietnia 2012 wyjechała na powierzchnię ostatnia tona węgla.

Wyświetlenia:  730
Lokalizacja:

Ul. ks. Pawła Skwary  21
44-370 Pszów
Gmina: Pszów
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe


Dostępność Całoroczny

teren prywatny

Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Pszów
0.14 km
Pszów
1.00 km
Rydułtowy
1.77 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
1.01 km
Wodzisław Śląski
3.32 km
Wodzisław Śląski
6.21 km
Wodzisław Śląski
6.44 km
Gastronomia w pobliżu
Pszów
0.65 km
Pszów
0.84 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-09-28
12.12 km
Kresy Polski w ogniu – bitwa pod Szackiem 1939 Wrzesień 1939 roku to nie tylko obrona Westerplatte, bitwa nad Bzurą czy walki pod Warszawą. Na wschodnich rubieżach II Rzeczypospolitej również toczyły się ciężkie walki. Jednym z ważnych, choć mniej znanych epizodów była bitwa pod Szackiem, stoczona 28–29 września 1939 roku. To właśnie o tym fragmencie kampanii wrześniowej porozmawiamy podczas kolejnego spotkania z cyklu „Pogadajmy o historii”.
Rybnik
2026-10-01
12.12 km
I LOVE Rybnik Warto rozmawiać. Radni Miasta Rybnika i halo! Rybnik zapraszają na comiesięczne rozmowy z mieszkańcami. Radni Mirela Szutka, Andrzej Wojaczek, Andrzej Sączek czekają na Państwa w czwartki 3 września i 1 października. Przyjdź, wypij kawę lub herbatę i porozmawiaj bo… Warto rozmawiać."
Rybnik
2026-10-06
12.12 km
Śmiech to doskonała gimnastyka dla mózgu. Rybnicka Akademia Pogodnego Umysłu zaprasza na kolejne spotkanie pełne relaksu i pozytywnych emocji. To doskonała okazja do rozwijania sprawności umysłu oraz spędzenia czasu w przyjaznej, wolnej od ocen atmosferze.
Rybnik
2026-10-10
12.12 km
Cykl ten skierowany jest do wielbicieli monet, banknotów i innych znaków pieniężnych. Wydarzenie towarzyszy jarmarkowi staroci, odbywającemu się przeważnie w drugą sobotę miesiąca na rybnickim deptaku. Spotkanie będzie okazją do wymiany i katalogowania monet oraz do dyskusji na temat ich pochodzenia, kręgu ich użytkowników, czy też określenia dodatkowych funkcji poszczególnych egzemplarzy.
Rybnik
2026-10-07
12.12 km
Poezja wraca do halo! Rybnik! Po latach znów spotykamy się z poezją w halo! Rybnik. Nasze drzwi były otwarte, ale najwyraźniej słowa potrzebowały trochę więcej czasu, by do nas wrócić. Dziś z radością zapraszamy Was na nowy rozdział poetyckich spotkań, bo poezja jest nam potrzebna – pozwala zatrzymać się na chwilę, spojrzeć na świat z innej perspektywy, podzielić się emocjami i usłyszeć drugiego człowieka. Już 7 października zapraszamy na „Środę z Wytrychem” – spotkanie, podczas którego słowa będą grały pierwsze skrzypce, a każdy wiersz może stać się początkiem ciekawej rozmowy. Wracamy do wspólnego czytania własnej twórczości, rozmów o literaturze i sztuce oraz odkrywania, jak wiele potrafi wyrazić kilka dobrze dobranych słów.